बीरगन्ज,११ जेठ । नेपाली समाजमा कागती पानीका फाइदाहरूबारे विभिन्न भ्रम र यथार्थहरू प्रचलित छन् ।
धेरैले यसलाई तौल घटाउने अचुक औषधि वा मुटुको ब्लकेज सफा गर्ने माध्यम माने पनि वैज्ञानिक रूपमा यो पूर्ण सत्य होइन । एउटा मध्यम आकारको कागतीमा २० भन्दा कम क्यालोरी हुनुका साथै यो भिटामिन-सी को प्रचुर स्रोत हो, जसले हाम्रो दैनिक आवश्यकताको ३० देखि ४० प्रतिशत हिस्सा ओगट्छ ।
यसबाहेक यसमा भिटामिन बी १, बी ६, पोटासियम, आइरन, म्याग्नेसियम, क्याल्सियम र पाचनका लागि फाइदाजनक पेक्टिन नामक घुलनशील फाइबर पाइन्छ । मुटुको स्वास्थ्यका सन्दर्भमा, कागती पानीले पहिले नै भइसकेको ब्लकेज वा जमेको कोलेस्ट्रोललाई पगाल्न सक्दैन ।
तर, यसमा हुने भिटामिन सी र एन्टिअक्सिडेन्टले रगतको नशामा कोलेस्ट्रोल जम्ने प्रक्रियालाई ढिलो गराएर भविष्यमा हुने ब्लकेजको जोखिम कम गर्छ तथा रक्तचाप र खराब कोलेस्ट्रोल नियन्त्रणमा सहयोग पुर्याउँछ ।
त्यस्तै, कागतीले सिधै बोसो पगाल्ने नभई धेरै क्यालोरी भएका पेय पदार्थको सट्टा यसको सेवन गर्दा शरीरमा क्यालोरी कम पुग्ने र यसमा भएको फाइबरले भोक कम गराउने हुँदा अप्रत्यक्ष रूपमा तौल नियन्त्रणमा मद्दत पुग्छ ।
मधुमेहका बिरामीका लागि पनि रगतमा ग्लुकोजको अवशोषण ढिलो गराउने भएकाले कागती पानी उपयुक्त मानिन्छ । पाचनको समस्यामा बिरेनुनसँग मिसाइएको मनतातो कागती पानीले ग्यास्ट्रिक र अपचमा राहत दिए पनि बढी एसिडिटी भएकाहरूले भने सावधानी अपनाउनु पर्छ ।
यसका साथै, कागतीमा हुने साइट्रिक एसिडले मिर्गौलामा पत्थरी बन्न रोक्छ भने यसले खानामा भएको आइरनलाई शरीरमा सोस्न मद्दत गर्ने भएकाले रक्तअल्पताबाट बच्न सकिन्छ ।
कलेजोको स्वास्थ्यका लागि यसमा भएका हेस्पेरिडिन र डायोस्मिन जस्ता एन्टिअक्सिडेन्टले शरीरका विषाक्त तत्व बाहिर निकाल्न र फ्याटी लिभरको समस्या सुधार्न मद्दत गर्छन् ।
अन्ततः, कागती पानी कुनै चमत्कारिक औषधि नभएकाले तौल घटाउन वा मुटु स्वस्थ राख्न यसमा मात्र भर नपरी स्वस्थ जीवनशैली, सन्तुलित आहार र नियमित व्यायाममा ध्यान दिनु आवश्यक छ ।
