काठमाडौँ,१४ जेठ । गर्मी सुरु भएसँगै उठ्ने एउटा सामान्य प्रश्न हो—के धेरै आँप खाँदा अनुहारमा डन्डीफोर आउँछ ? धेरै मानिस यही डरले आँप खानै छाड्ने गर्छन्। तर छालारोग विशेषज्ञहरूको भनाइ भने फरक छ।
छाला विशेषज्ञ सुरभी देशपाण्डे का अनुसार आँपलाई सीधै डन्डीफोरको कारण मान्नु वैज्ञानिक रूपमा सही होइन। उनका अनुसार डन्डीफोरको मुख्य कारण हर्मोनल परिवर्तन, चिल्लो छाला, तनाव, निद्राको कमी, असन्तुलित खानपान र सरसफाइको कमी जस्ता कुराहरू हुन्।
आँपले के असर गर्छ ?
आँपमा भिटामिन ‘ए’, ‘सी’ र एन्टिअक्सिडेन्ट प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ, जसले छालालाई फाइदा नै पुर्याउँछ। तर अत्यधिक सेवन वा गलत तरिकाले खाँदा केहीमा समस्या देखिन सक्छ। विशेषगरी आँपलाई धेरै चिनी भएका डेजर्ट, आइसक्रिम वा तारेको–भुटेको खानेकुरासँग खाँदा शरीरमा इन्फ्लेमेसन बढ्न सक्छ, जसले छालामा असर पार्न सक्छ।
गर्मीमा किन बढ्छ समस्या ?
गर्मी मौसममा पसिना बढी आउनु, अनुहार बारम्बार छुनु र सफाइमा ध्यान नदिनु डन्डीफोर बढ्ने मुख्य कारण हुन्। यस्तो अवस्थामा मानिसहरू गल्तीले यसको दोष आँपलाई दिन्छन्।
‘म्यांगो डर्माटाइटिस’ के हो ?
केही मानिसमा आँपको बोक्रामा पाइने ‘उरुसिओल’ नामक तत्वका कारण एलर्जी हुन सक्छ, जसलाई “म्यांगो डर्माटाइटिस” भनिन्छ। यसले अनुहार वरिपरि रातोपन, चिलाउने वा साना दाना देखिन सक्छ। धेरैले यसलाई डन्डीफोर सम्झने गर्छन्, तर यो फरक समस्या हो।
कति आँप खानु ठीक ?
विज्ञहरूका अनुसार सामान्य व्यक्तिले दिनमा एउटा सानो आँप खानु सुरक्षित हुन्छ। मधुमेह भएका व्यक्तिले भने २–३ साना टुक्रामा सीमित रहनुपर्छ।
के कुरामा ध्यान दिने ?
आँप खानुभन्दा अघि राम्ररी धुनु, बोक्रा ताछेपछि हात सफा गर्नु र अत्यधिक चिनी भएका प्रोसेस्ड जुस तथा फ्लेवरयुक्त उत्पादनबाट टाढा रहनु राम्रो मानिन्छ।
निष्कर्षमा, आँप आफैँमा डन्डीफोरको मुख्य कारण होइन। सही मात्रा, राम्रो सरसफाइ र सन्तुलित जीवनशैली अपनाएमा आँप खानु सुरक्षित र स्वास्थ्यकर नै हुन्छ।
(यो सामग्री सामान्य जानकारीका लागि मात्र हो। स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या भएमा विशेषज्ञ वा चिकित्सकसँग परामर्श लिनु उपयुक्त हुन्छ।)
