काठमाडाैं,२६ जेठ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुबीचको मतभेदका कारण मध्यपूर्वको अवस्था झन् जटिल बन्दै गएको छ। पछिल्ला घटनाक्रमले अमेरिका र इजरायलबीच रणनीतिक दूरी बढ्दै गएको संकेत दिएका छन्।
पछिल्ला २४ घण्टामा ट्रम्पले इजरायल र इरानबीच बढ्दो तनाव केही समयका लागि रोक्न कूटनीतिक प्रयास गरे पनि दीर्घकालीन समाधान अझै टाढा देखिएको छ। द्वन्द्व सुरु भएको झण्डै १०० दिन पुग्दा पनि कुनै ठोस शान्ति सम्झौता हुन सकेको छैन।
ट्रम्प एक किसिमको द्विविधामा देखिएका छन्। उनी इजरायललाई पूर्ण समर्थन दिनुपर्ने दबाबमा छन् भने अर्कोतर्फ अमेरिका फेरि ठूलो युद्धमा तानिने जोखिमबाट बच्न चाहन्छन्। ट्रम्पले एक अन्तर्वार्तामा नेतन्याहुलाई चेतावनी दिँदै इरानसँग युद्ध चर्किए इजरायल एक्लिन सक्ने संकेत दिएका थिए।
तनावको सुरुआत इजरायलले बेरुतमा हिजबुल्लाह लक्षित हमला गरेपछि भएको थियो। उक्त आक्रमणपछि इरानले इजरायलमाथि मिसाइल प्रहार गर्दै स्थिति थप चर्कायो। त्यसपछि दुवै पक्षबीच आक्रमण–प्रत्याक्रमणको श्रृङ्खला सुरु भयो, जसले पूर्ण युद्धको खतरा बढायो।
यसबीच ह्वाइट हाउसले पर्दा पछाडि कूटनीतिक पहल तीव्र बनायो। ट्रम्पले नेतन्याहुलाई फोन गरी थप हमला नगर्न आग्रह गरे र सम्भावित इरान सम्झौताको संकेतसमेत दिए। तर नेतन्याहुले इरानको आक्रमणको जवाफ दिनु आवश्यक रहेको अडान राखे।
ट्रम्पको कडा चेतावनीपछि अन्ततः इजरायलले ठूलो आक्रमण स्थगित गरेको बताइएको छ। यद्यपि दुवै पक्षबीच विश्वासको कमी अझै कायम छ।
ट्रम्पले इरानसँग चाँडै नै आणविक सम्झौता हुन सक्ने दाबी गरे पनि इरानी नेतृत्वले अमेरिकामाथि विश्वास गर्न नसकिने स्पष्ट पारेको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार यो घटनाले ट्रम्प र नेतन्याहुको प्राथमिकता फरक–फरक रहेको देखाएको छ—नेतन्याहु आफ्नो राजनीतिक अस्तित्व जोगाउन कडा सैन्य कदमतर्फ झुकेका छन् भने ट्रम्प युद्ध टारेर कूटनीतिक समाधान खोज्न चाहिरहेका छन्।
यस परिस्थितिले मध्यपूर्वमा अस्थिरता अझै बढ्न सक्ने संकेत दिएको छ।
