जनकपुर,२९ जेठ । मधेश प्रदेशका गृह, सञ्चार तथा कानुनमन्त्री फकिरा महतोले बदलिँदो अपराध प्रवृत्तिलाई प्रभावकारी रूपमा नियन्त्रण गर्न आधुनिक प्रविधिमा आधारित अनुसन्धान प्रणाली अपरिहार्य रहेको बताएका छन्।
मधेश प्रदेश सरकारको गृह, सञ्चार तथा कानुन मन्त्रालय र नेपाल प्रहरी को अपराध अनुसन्धान विभागद्वारा जनकपुरधाममा आयोजित प्रदेशस्तरीय अपराध अनुसन्धान समीक्षा गोष्ठीलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री महतोले अनुसन्धानलाई वैज्ञानिक, प्रमाणमा आधारित र प्रविधिमैत्री बनाउनुपर्नेमा जोड दिए।
उनले अपराध अनुसन्धान तथा न्याय सम्पादनलाई थप प्रभावकारी बनाउन अत्याधुनिक प्रविधि, फरेन्सिक पूर्वाधार र दक्ष जनशक्तिको विकास आवश्यक रहेको बताए। प्रदेशस्तरीय फरेन्सिक प्रयोगशाला स्थापना गर्न बजेट व्यवस्था भइसकेको उल्लेख गर्दै अनुसन्धान प्रणालीलाई अझ सुदृढ, विश्वसनीय र आधुनिक बनाइने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।
मन्त्री महतोले अनुसन्धान प्रक्रिया कानुनसम्मत र मानवअधिकारमैत्री हुनुपर्नेमा जोड दिँदै हिरासतमा रहेका व्यक्तिहरूसँग मानवीय व्यवहार तथा निष्पक्ष छानबिन सुनिश्चित गर्नुपर्ने बताए। न्यायिक प्रक्रियाप्रति जनविश्वास कायम राख्न अनुसन्धानका सबै चरण कानुनी मापदण्डअनुसार सञ्चालन हुनुपर्ने उनको भनाइ थियो।
उनले अपराध अनुसन्धानमा जनसहभागिताको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको उल्लेख गर्दै प्रहरी–समुदाय सहकार्यलाई थप प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याए। अपराधसम्बन्धी गोप्य सूचना दिने नागरिकको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु राज्यको दायित्व भएको समेत उनले बताए।
गोष्ठीमा टेकनारायण कुँवर ले डिजिटल युगका चुनौतीसँग जुध्न राज्य संयन्त्र पनि प्रविधिमैत्री बन्नुपर्ने धारणा राखे। त्यस्तै सुशीलसिंह राठौर ले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को प्रयोगले अपराध अनुसन्धानलाई थप जटिल बनाएको उल्लेख गर्दै एकीकृत डाटाबेस प्रणालीको आवश्यकता औँल्याए।
कार्यक्रममा धनुषाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रेमप्रसाद लुइँटेल, मधेश प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रहरी नायब महानिरीक्षक गोविन्द थपलियालगायत न्यायिक, प्रशासनिक तथा सुरक्षा निकायका उच्च अधिकारीहरूको सहभागिता रहेको थियो। उनीहरूले आधुनिक प्रविधि, डिजिटल अनुसन्धान प्रणाली र फरेन्सिक प्रयोगशालाको प्रभावकारी प्रयोगमार्फत अपराध अनुसन्धानलाई थप परिणाममुखी बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका थिए।
